Czas to najważniejszy składnik
Wzór procentu składanego: A = P(1 + r/n)^(nt). W praktyce: czas (t) ma znacznie większy wpływ niż stopa (r) lub kapitalizacja (n). Dlatego rozsądna stopa zwrotu zaczęta wcześnie pokonuje świetną stopę zwrotu zaczętą późno.
Gdzie naprawdę działa
- Konta oszczędnościowe: kapitalizacja miesięczna, oprocentowanie zwykle 2–5 %
- ETF akumulujące: dywidendy reinwestowane wewnątrz funduszu, brak podatku przy reinwestycji
- Obligacje skarbowe: niektóre serie automatycznie kapitalizują odsetki
Gdzie wygląda jak działa, ale nie
- ETF dystrybuujące: dywidenda wypłacana → musisz ręcznie reinwestować + zapłacić Belkę
- Mieszkanie pod wynajem: czynsz nie reinwestuje się sam; bez automatyzacji to nie compounding
Najczęstszy błąd
Czekanie z rozpoczęciem oszczędzania na „lepszy moment”. Każdy rok spóźnienia zabiera ostatni i najbardziej dochodowy rok wzrostu. Lepiej zacząć od 100 zł miesięcznie dziś niż od 1000 zł za 5 lat.